Audyt biologa terenowego — czym jest i co dokładnie obejmuje?
W zakładach produkcyjnych, przetwórniach, chłodniach, magazynach spożywczych i u dostawców sieci handlowych ochrona przed szkodnikami jest częścią systemu bezpieczeństwa żywności. Samo posiadanie umowy z firmą DDD i kompletu stacji deratyzacyjnych nie oznacza jednak, że ten system faktycznie działa prawidłowo. Sprawdzenie tego jest zadaniem niezależnego eksperta, a usługą, która to formalizuje, jest audyt biologa terenowego.
To nie jest usługa DDD
Najważniejsze rozróżnienie na start: audyt biologa terenowego nie jest deratyzacją, dezynsekcją ani dezynfekcją i nie zastępuje bieżącej obsługi DDD. Technik DDD wykonuje zabiegi i prowadzi monitoring na co dzień. Biolog terenowy (ang. field biologist) robi coś innego: niezależnie ocenia, czy cały system ochrony jest dobrze zaprojektowany, czy dokumentacja jest kompletna i czy firma obsługująca zakład rzetelnie realizuje swoje zobowiązania. Niezależność audytora jest tu istotna, ponieważ to ona nadaje ocenie wiarygodność.
Co obejmuje audyt biologa terenowego?
Audyt łączy ocenę fizyczną obiektu z analizą dokumentów. W praktyce sprowadza się do kilku obszarów:
- Inspekcja obiektu — pomieszczenia produkcyjne, magazynowe i socjalne oraz otoczenie zewnętrzne. Audytor szuka śladów aktywności szkodników i miejsc, przez które mogą się one przedostawać do środka.
- Ocena zabezpieczeń — rozmieszczenie i stan stacji deratyzacyjnych, chwytaczy gryzoni, detektorów owadów oraz lamp owadobójczych, a także sprawdzenie, czy są dopasowane do faktycznego ryzyka.
- Szczelność budynku — drzwi, okna, rampy załadunkowe i przepusty instalacyjne, czyli najczęściej pomijane drogi wejścia szkodników.
- Analiza dokumentacji DDD — protokoły, karty charakterystyki preparatów, oceny ryzyka oraz analiza trendów aktywności szkodników w czasie.
- Ocena pracy firmy DDD — częstotliwość wizyt, jakość pracy techników i skuteczność dotychczasowych zaleceń, czyli sprawdzenie, czy bieżąca obsługa rzeczywiście spełnia swoje zadanie.
- Wskazanie niezgodności i działań naprawczych — konkretne rekomendacje, a nie samo wyliczenie błędów.
Kiedy audyt biologa terenowego jest potrzebny?
Dla wielu zakładów to nie kwestia dobrej praktyki, lecz wymóg standardu. BRC Global Standard Food, IFS Food oraz ISO 22000 oczekują udokumentowanego przeglądu systemu ochrony przed szkodnikami przez niezależnego, kompetentnego eksperta w praktyce nie rzadziej niż raz w roku. Część obiektów wykonuje go częściej, zwłaszcza przy podwyższonym ryzyku lub na wymóg sieci handlowych.
Szczególnego znaczenia nabiera przy certyfikacji i recertyfikacji. Warto jednak jasno powiedzieć: audyt sam w sobie nie nadaje certyfikatu. To narzędzie przygotowawcze. Pozwala wcześniej wychwycić słabe punkty i je usunąć, zanim zrobi to audytor jednostki certyfikującej.
Raport z audytu
Efektem jest szczegółowy raport pokontrolny z dokumentacją fotograficzną, opisem niezgodności i listą zaleceń. Co istotne dla poufności raport trafia wyłącznie do zamawiającego i nie jest przekazywany Inspekcji Sanitarnej ani Weterynaryjnej.
Dla kogo i ile kosztuje audyt biologa terenowego?
Z usługi korzystają przede wszystkim podmioty działające w systemach jakości: producenci żywności, przetwórnie, chłodnie, magazyny, dostawcy sieci handlowych oraz zakłady, które chcą zweryfikować skuteczność ochrony lub rzetelność dotychczasowej firmy DDD.
Cena ustalana jest indywidualnie i zależy m.in. od wielkości obiektu, liczby stref o różnym ryzyku oraz zakresu dokumentacji do przejrzenia. Z tego względu stała stawka cennikowa nie miałaby sensu. Usługa jest dostępna na terenie całej Polski. Firmy takie jak Grupa Stop realizują audyty w oparciu o eksperta z odpowiednimi uprawnieniami, bo audyt wykonany przez osobę bez właściwych kwalifikacji może zostać zakwestionowany podczas kontroli certyfikacyjnej.
