Remont katakumb na Starych Powązkach – ochrona zabytkowej architektury

Na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie trwają intensywne prace mające na celu zachowanie i ochronę historycznych katakumb. Fundacja Stare Powązki, wspierana przez m.st. Warszawa, które przekazało prawie pół miliona złotych, prowadzi działania konserwatorskie, aby zapobiec dalszej degradacji tej unikalnej budowli. Celem jest nie tylko zabezpieczenie konstrukcji, ale również ochrona jej wyjątkowych wartości architektonicznych oraz artystycznych.

Dziedzictwo historyczne katakumb

Katakumby na Cmentarzu Powązkowskim to wyjątkowy przykład architektury klasycystycznej. Zaprojektowane w 1792 roku przez Dominika Merliniego, były one integralną częścią koncepcji cmentarza. Budowla składa się z kilku poziomów nisz grobowych, które były czterokrotnie rozbudowywane w XIX wieku, osiągając status jednego z największych tego typu obiektów w Europie. Niestety, II wojna światowa nie oszczędziła katakumb – częściowo zawaliły się, a więźba dachowa została zniszczona przez pożar. Pomimo prowizorycznych remontów w latach 1948-1970, obecny stan konstrukcji wymagał natychmiastowych działań.

Prace konserwatorskie podzielone na etapy

Rok 2023 to czas intensywnych działań ze strony Fundacji Stare Powązki, która rozpoczęła projektowanie i realizację prac konserwatorskich. W ramach pierwszego etapu wykonano remont elewacji południowej oraz ceramicznej posadzki. Dzięki dotacji miejskiej, obecne prace koncentrują się na konserwacji stropów podcienia. Z uwagi na wysokie koszty, zadanie to zostało podzielone na dwa etapy. W bieżącym roku planowane jest ukończenie pierwszej części prac, które obejmują m.in. usunięcie zniszczonych tynków, oczyszczenie i impregnację murów oraz odtworzenie historycznego podziału kasetonowego stropu. Kolejne działania przewidziane są na następne lata.

Znaczenie dla kultury i pamięci narodowej

Cmentarz Powązkowski to nie tylko miejsce pamięci narodowej, ale także zespół wyjątkowych zabytków architektury. Grobowce, kaplice, rzeźby i pomniki tworzą unikalny krajobraz kulturowy Warszawy. Powązkowskie katakumby, w przeciwieństwie do podziemnych korytarzy znanych z Rzymu czy Paryża, są budowlą naziemną. Zmarłych chowano w niszach, które były następnie zamurowywane i ozdabiane tablicą z inskrypcją. Wśród pochowanych w katakumbach znajduje się sam twórca budowli, Dominik Merlini, co dodatkowo podkreśla ich historyczną wartość.

Źródło: Urząd m.st. Warszawy